2024-11-14
Czasem tak trudno zadzwonić
Kilka lat temu pracowałam w Pogotowiu dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia”. Można tam anonimowo zadzwonić i porozmawiać o przemocy doświadczanej osobiście lub przez kogoś bliskiego. Całodobowo. Telefony się urywają, zarówno w dzień, jak i w nocy. Niezwykle rzadko po drugiej stronie słuchawki słyszałam męski głos. Tych kilka rozmów pamiętam do tej pory. Dotyczyły głównie lęku przed ograniczeniem kontaktu z dziećmi (szantaż emocjonalny) oraz odczucia bezradności wobec agresywnej partnerki (wyzwiska, awantury, rzucanie przedmiotami). Panowie dzwonili, gdy już byli na skraju wyczerpania, nie widząc już żadnych sposobów na poradzenie sobie samemu. I często mówili o tym, jak trudno im było ten telefon wykonać. Jak trudno im poprosić o jakąkolwiek pomoc, choćby w postaci rozmowy.
Obecnie od dłuższego czasu towarzyszę osobom współuzależnionym i doznającym przemocy, prowadząc grupę wsparcia w Centrum Interwencji Kryzysowej KARAN we Wrocławiu. Osoby na miejsce w tej grupie czekają czasem kilka miesięcy. Przez cały ten czas do grupy nie zgłosił się żaden mężczyzna. Przez cały ten czas żaden mężczyzna nie zgłosił się do mnie choćby na konsultację.
O przemocy wobec mężczyzn więcej można przeczytać w artykule Przemoc wobec mężczyzn – o schematach, wstydzie, i tabu. Tym razem skupimy się na jednej z możliwości wsparcia, jaką jest terapia grupowa.
pomoc
Skutki doświadczania przemocy
Przemoc wobec mężczyzn to temat często pomijany w przestrzeni publicznej i wciąż pełen społecznych stereotypów. Mężczyźni, którzy doświadczyli przemocy, nierzadko odczuwają wstyd i obawę przed przyznaniem się do swojej sytuacji. Często czują się osamotnieni, mają problem z otwartym wyrażeniem swoich emocji oraz z przyznaniem się do potrzeby wsparcia. Zostają sami z bólem, ponieważ kultura nakazuje im być „silnymi” i nie okazywać słabości. Co może utrudniać szukanie wsparcia oraz jakie mogą być tego skutki dla zdrowia psychicznego? Poniżej wnioski z badań naukowych:
Attachment, Mental Health, and Alcohol Use by Men: The Mediating Role of Cumulative Lifetime Violence Severity. American Journal of Men’s Health (2024)
Zbadano 597 mężczyzn, którzy w ciągu swojego życia doświadczali przemocy fizycznej, emocjonalnej i/lub seksualnej w domu, szkole, bliskich związkach, społeczności i/lub miejscu pracy. Badani mężczyźni byli w wieku 19-88 lat. Celem badania było zrozumienie, w jaki sposób modele przywiązania ukształtowane w dzieciństwie poprzez skumulowaną w ciągu życia przemoc wpływają na zdrowie psychiczne. Wnioski?
Im wyższy poziom lęku związanego z przywiązaniem, tym silniej postrzegana jest dotkliwość przemocy.
Mężczyźni odczuwający duży lęk w bliskich związkach mają znacznie więcej objawów depresyjnych i/lub lękowych oraz nasilenie objawów związanych z zaburzeniem stresowym pourazowym (PTSD).
Narażenie na przemoc może nasilać ryzykowne zachowania zdrowotne, takie jak spożywanie alkoholu, w celu radzenia sobie z emocjami lub stresem.
Not always a ‘‘buffer’’: Self-com-passion as moderator of the link between masculinityideologies and help-seeking intentions after experiencesof intimate partner violence. Journal of Interpersonal Violence (2023)
Zbadano 491 osób, w tym 34,2% mężczyzn. Celem badania była analiza, czy uleganie ideologii męskości, samostygmatyzacja i samowspółczucie są powiązane z intencją szukania pomocy po doświadczeniu przemocy ze strony partnera. Wnioski?
Mężczyźni, którzy starają się dopasować do tradycyjnych norm męskości, mogą postrzegać potrzebę pomocy jako oznakę słabości lub niezdolność do radzenia sobie z problemami samodzielnie.
Mężczyźni mogą unikać lub opóźniać szukanie pomocy, ponieważ starają się zachować wizerunek silnego i niezależnego mężczyzny.
Nawet mężczyźni, którzy są współczujący dla siebie, mogą mieć trudności z poszukiwaniem pomocy, jeśli silnie identyfikują się z tradycyjnymi normami męskości.
Czym jest terapia grupowa i jak działa
Jeżeli doznajesz przemocy, to kluczowa będzie pomoc specjalisty – psychologa/psychoterapeuty, który pomoże zrozumieć i przetworzyć trudne doświadczenia. Terapia może być nie tylko drogą do radzenia sobie z emocjami, ale także przestrzenią, w której możesz poczuć się bezpiecznie i zyskać akceptację dla swoich przeżyć. Jedną z form pomocy jest udział w grupie wsparcia dla osób z podobnymi doświadczeniami. W ramach terapii grupowej uczestnicy wraz z terapeutą spotykają się regularnie, w ustalony dzień tygodnia, na 2 lub 3 godziny. Każdy z uczestników ma szansę podzielić się swoimi doświadczeniami i uczuciami, ale też wysłuchać innych, dzięki czemu może poczuć i zrozumieć, że nie jest sam. Więcej o terapii grupowej przeczytasz tutaj.
przestrzeń
Dlaczego warto wybrać terapię grupową?
Podjęcie decyzji o rozpoczęciu terapii może być trudnym krokiem, zwłaszcza gdy zmagasz się z poczuciem, że Twoje problemy są marginalizowane lub niezrozumiane. Jednakże terapia to szansa na odbudowanie zdrowego poczucia własnej wartości, poznanie nowych sposobów radzenia sobie z emocjami i odzyskanie kontroli nad swoim życiem. Wielu mężczyzn po zakończeniu terapii przyznaje, że ten proces nie tylko pomógł im przejść przez trudny czas, ale także wpłynął pozytywnie na ich relacje z innymi i umożliwił lepsze życie.
Jeżeli doznajesz przemocy to poniżej dowiesz się, w czym może Tobie pomóc ta forma terapii.
Przełamanie izolacji i poczucia wstydu
Wielu mężczyzn dotkniętych przemocą czuje się osamotnionych w swoich doświadczeniach. W społeczeństwie nadal funkcjonuje przekonanie, że mężczyźni powinni być silni i nie ulegać przemocy. Terapia grupowa pomaga przełamać to poczucie izolacji, pokazując, że inni mężczyźni zmagają się z podobnymi problemami. Dzięki temu zmniejsza się poczucie odizolowania i rośnie przekonanie, że można o takich przeżyciach rozmawiać bez lęku przed oceną.
Zwiększanie samoświadomości i umiejętności radzenia sobie z emocjami
W trakcie terapii grupowej uczysz się się, że Twoje emocje są ważne i zasługują na wyrażenie. Dzięki obecności innych mężczyzn, którzy przechodzą przez podobne doświadczenia, łatwiej jest otworzyć się i zacząć rozmawiać o swoich uczuciach. Budowanie zaufania w grupie pomaga w przełamywaniu emocjonalnych barier, co jest istotnym krokiem w procesie zdrowienia.
Wzmacnianie poczucia męskości i tożsamości
Stereotypy związane z męskością mogą wpływać na mężczyzn, którzy doznają przemocy, powodując, że czują się „słabsi” lub mniej „męscy”. W grupie możesz zyskać nową perspektywę na męskość – jako zdolność do przyznania się do słabości, poszukiwania wsparcia oraz otwartości na emocje, co w rzeczywistości jest oznaką siły. Dzięki temu możesz przełamywać ograniczające stereotypy i budować bardziej autentyczne poczucie własnej wartości i tożsamości.
Wzmacnianie umiejętności komunikacyjnych i interpersonalnych
Praca w grupie wymaga aktywnego słuchania, komunikowania się i empatii. Ćwiczenie tych umiejętności pozytywnie wpłynie na Twoje relacje z bliskimi i otoczeniem. Nauka mówienia o swoich potrzebach, granicach i emocjach pomoże Ci lepiej zadbać o swoje bezpieczeństwo i przyda się w budowaniu zdrowszych relacji w przyszłości.
Kształtowanie nowych wzorów męskości i relacji
Uczestnicy terapii grupowej mogą wspólnie analizować i zastanawiać się nad społecznymi wzorcami męskości, które wpłynęły na ich życie i relacje. Dzięki wymianie doświadczeń i wsparciu terapeuty będziesz mógł tworzyć nowe, zdrowsze wzorce relacji i zachowań, które będą dla Ciebie bardziej wspierające i mniej destrukcyjne.
Nauka i wsparcie dzięki doświadczeniom innych
Słuchając historii i obserwując postępy innych uczestników, możesz zyskać nowe perspektywy i narzędzia, które pomogą Ci lepiej radzić sobie z własnymi trudnościami. W grupie uczestnicy uczą się odpowiedzialności za własne zdrowienie i wzmacniają w sobie poczucie sprawczości, wiary we własne możliwości oraz gotowości do działania na rzecz własnego zdrowia psychicznego.
Wsparcie terapeutyczne
Podczas udziału w terapii grupowej masz możliwość skorzystania ze wsparcia terapeuty. Jego rolą jest dbanie o bezpieczeństwo uczestników grupy, trzymanie ustalonych przez grupę zasad (np. nie przerywanie sobie, respektowanie granic) oraz zapewnienie wszystkim uczestnikom przestrzeni do wypowiedzi. Poprzez umiejętne pytania i refleksje terapeuta pomaga uczestnikom uzyskiwać wgląd w ich własne wzorce zachowań i reakcje emocjonalne. Dba, by każdy miał okazję do autorefleksji i rozwoju.
Przebieg terapii grupowej
- Wprowadzenie i budowanie zaufania. Na początku uczestnicy poznają siebie nawzajem i z pomocą terapeuty tworzą bezpieczne środowisko, w którym każdy może poczuć się swobodnie. W tej fazie pojawiają się wstępne rozmowy o granicach, wzajemnym szacunku i zasadach dyskrecji. Nie obawiaj się, że od razu będziesz proszony o opowiedzenie swojej historii. Powiesz tyle, na ile będziesz gotów.
- Rozmowy o doświadczeniach. W kolejnych sesjach uczestnicy stopniowo zaczynają dzielić się swoimi historiami. Każdy, kto ma chęć i gotowość, mówi o swoich przeżyciach w swoim tempie, zyskując przestrzeń do wyrażenia emocji, których być może nie miał możliwości wypowiedzieć wcześniej. Ważne abyś wiedział, że im więcej dasz tym więcej będziesz mógł wziąć dla siebie, tzn. dzieląc się swoimi doświadczeniami, możesz otrzymać wsparcie skierowane bezpośrednio do Ciebie.
- Rozwijanie nowych umiejętności i wzorców zachowań. Podczas spotkań masz możliwość uczenia się rozpoznawania oraz interpretowania komunikatów, które wysyła Twoje ciało. Nazywania doświadczanych emocji i potrzeb oraz wyrażania ich w konstruktywny sposób. Będziesz mógł poznać swoje przekonania i mechanizmy działania, obserwując, które mogą być destrukcyjne, a które warto rozwijać, aby lepiej radzić sobie z trudnościami.
- Podsumowanie i refleksja. Regularne uczestniczenie w terapii pomoże Ci dostrzegać swoje zmiany i lepiej rozumieć siebie. Twoje zaangażowanie w proces terapeutyczny będzie sprzyjało refleksjom nad tym, czego nauczyłeś się o sobie i jak możesz wykorzystać te doświadczenia w przyszłości.
zmiana
Terapia grupowa jako krok ku równowadze
Dla wielu mężczyzn terapia grupowa jest przełomem – momentem, w którym mogą bez skrępowania mówić o swoich uczuciach i doświadczeniach. Wspólnota i zrozumienie, które płyną z grupy wsparcia, pomagają pokonać bariery, odbudować siebie i zmienić swoje życie. Jeśli jesteś mężczyzną, który doświadcza lub doświadczył przemocy, pamiętaj, że nie musisz radzić sobie z tym sam. Wsparcie jest dostępne, a terapia grupowa może być drogą ku zdrowieniu i odzyskaniu równowagi psychicznej.
odwaga
Ważne jest poczucie, że niezależnie od tego, co nas spotkało i co się teraz dzieje, jest w nas autor naszego życia.
- Bogdan de Barbaro -
